و بدين‌ترتيب نمىتوان گفت كه برق فقط اختراع اديسون آمريكايى است يا راديو تنها اكتشاف ماركونى ايتاليايى است و يا سينما فقط ساخته شدهء فكر لوميير فرانسوى و صنعت چاپ چاپخانه تنها از آثار گوتمبرگ آلمانى است . بلكه تاريخ انسانيت با همهء قدمتش اين شگفتىها را آفريده است و البته نمىتوان منكر شد كه مرحلهء تكاملى آنها ، به‌دست اين نوابغ به‌ظهور پيوسته است . همين نكته در خصوص هنر نيز صادق است . مثلًا آثار هنرى بزرگ : در شعر دانته ، شكسپير ، گوته و بودلر و در هنر بتهوون ، واگنر و موزار و در نقاشى « داوينچى » « 1 » و در پيكرهاى ساخته شده به‌دست ميكل‌آنژ و همهء آثار ديگرى كه گروه بزرگان جاويدان از خود به‌يادگار گذاشته‌اند و تا دنيا دنياست ، هميشه جاودانه خواهند ماند . چه در به‌وجود آمدن اين آثار ، به آن مقدار كه زمان و مكانشان تأثير داشت ، انديشه و فكر ژرفشان نيز مؤثر بود . چنان كه به همان اندازه هم جاودانى بودن انسانيت ، زيبايى واقعيت ، گرمى وجود ، حرارت هستى ، سردى عدم و هراس نيستى ، تأثير داشت ! . * * * گفتيم كه نبرد بين آزادى و استثمار ، در طول تاريخ هميشه برقرار بوده و در ميان هر ملت و هر گوشه‌اى از روى زمين ، وجود داشته است . يونانىها ، آلمانىها ، ايتاليايىها ، انگليسىها ، روس‌ها ، فرانسوىها و سياهان و ديگر ملل جهان ديروز و امروز ، انقلاب‌هاى

--> ( 1 ) . لئونارد داوينچى ، تابلوهاى تاريخى عجيبى دارد كه يكى از آنها « لبخند ژوكوند » است و در سال 1516 م توسط وى كشيده شده و كارشناسان هنرى قيمت آن را ميلياردها فرانك تعيين كرده‌اند ! . م